سوسور و ساختارگرایی
خصوصیت روانشناختی تصویرهای آوایی این است که بدون حرکت لبهاو زبان با خود گفتگو کنیم بدون شنیده شدن صدا. یعنی بین فعالیت آواییو تصویر آوایی که تصویری درونی است که در کلام محقق میشود تفاوت وجود دارد. نشانه زیانی موجودیت روان شناختی دو سویه ای است که شامل مفهوم و تصویر آوایی آن است. ترکیب یک مفهوم با یک تصویر آوایی نشانه است.سوسور واژه نشانه را برای دلالت بر کل مفهوم بکار می بردو واژه مدلول را جانشین مفهومو دال را منطبق بر تصویر آوایی می داندو مزیت این دو واژه دالو مدلول را در وجه تمایز شان ازهمو از کلی که اجزای آن هستند میداندو نشانه حاصل جمع دالو مدلول است. وی دو ویژگی طبیعت اختیاری نشانهو طبیعت خطی دال را از خصایص نشانه زبانی برمیشمرد. البته اختیاری بودن نشانه به معنای این نیست که انتخاب دال تماما برعهده گوینده است، بلکه قوانینی بر آن حاکم است. منظور از اختیاری بودن بدون انگیزه بودن نشانه و عدم ارتباط طبیعی آن با مدلول است و منظور از خط طبیعی دال این است که فاصلهای معین را بیان می کند که در یک خط که یک بعد واحد است دال سمعی قابل اندازه گیری است. در واقع در زبان تنها تفاوت وجود دارد. اصل تفاوت در واحد زبانی یعنی مشخصات واحد با خود واحد مخلوط می شوند. در زبان مانند هر نظام نشانهشناختی دیگر هر آنچه یک نشانه را از بقیه متمایز میکند آن نشانه را تشکیل میدهد. سوسور واقعیت دستوری را با تعریف واحد مطابقت دادهو آنرا حاصل تقابل واژه میداندو تنها تفاوت آنرا با واحد در این می داند که واقعیت دستوری تقابل مشخصا معنادار است. وی زبان را نوعی جبر میداند که از عبارات پیچیدهای تشکیل شده استو شامل تقابل های معنادار است. اما واحد زبانیو واقعیت دستوری را اسامی متفاوتی برای مشخصکردن جنبههای گوناگون یک واقعیت عام(کاربرد تقابل های زبانی)میداند. بهعبارتدیگر زبان صورت استو نه مادهو جوهرو تمام پدیدههای زبانی دارای جوهر نیستند.
سوسور مطالعه معانی غیرزبان شناختی را سمیولوژی نامید که در حال حاضر نشانهشناسی خوانده میشود. مطالعات نشانهشناسی میتواند در مورد بسیاری از جنبههای گوناگون فرهنگ انسانی انجام شود. ساختگرایی از مطالعه زبان سرچشمه گرفتو نشان داده است درتحلیل جنبه های معینی از رفتار انسان بیش از جنبههای دیگر اهمیت دارد. این نظریه برای بررسی ارتباطاتو فرهنگ مفید است اما در مطالعه مسائل عملی تر زندگی اجتماعی مانند فعالیت اقتصادی یا سیاسی کاربرد کمتری دارد.
منابع :
سوسور ، "نشانه ، مدلول و دال " در از مدرنیسم تا پست مدرنیسم
و با نگاهی بر کتاب جامعه شناسی گیدنز